Jigar inson organizmining eng muhim a’zolaridan biri bo‘lib, u moddalar almashinuvini boshqaradi, organizmni toksinlardan tozalaydi va hazm jarayonida faol ishtirok etadi. Ammo noto‘g‘ri turmush tarzi va infeksiyalar jigar faoliyatining buzilishiga olib kelishi mumkin.
Jigar kasalliklarining asosiy sabablari
- Virusli infeksiyalar – Gepatit A, B, C kabi viruslar jigarga zarar yetkazadi.
- Noto‘g‘ri ovqatlanish – Yog‘li, qovurilgan va tez tayyorlanadigan mahsulotlar jigar yuklamasini oshiradi.
- Alkogol va zararli moddalar – Alkogolning ortiqcha iste’moli jigar sirroziga olib kelishi mumkin.
- Dorilarni nazoratsiz qabul qilish – Ba’zi dorilar jigar hujayralariga zarar yetkazishi mumkin.
- Ortiqcha vazn va diabet – Jigar yog‘lanishiga sabab bo‘lib, kasallik xavfini oshiradi.
Jigar kasalliklarining belgilari
- Doimiy charchoq va holsizlik
- Qorinning yuqori qismida og‘riq
- Ishtahaning pasayishi
- Ko‘z skleralari va terining sarg‘ayishi (sariq kasallik)
- Ich ketishi yoki qabziyat
- Qorin shishishi va noqulaylik
Eng keng tarqalgan jigar kasalliklari
- Gepatit (A, B, C, D, E) – virusli infeksiya tufayli yuzaga keladigan yallig‘lanish.
- Jigar yog‘lanishi (steatoz) – yog‘ hujayralarining ortiqcha to‘planishi natijasida jigarning shikastlanishi.
- Sirroz – jigarning doimiy shikastlanishi va normal hujayralarning biriktiruvchi to‘qimalarga aylanishi.
- Jigar fibroz – jigar to‘qimalarining chandiqlanishi.
Jigar kasalliklarining oldini olish
✅ Sog‘lom va muvozanatli ovqatlanish
✅ Yog‘li va zararli ovqatlardan voz kechish
✅ Alkogol iste’molini kamaytirish yoki to‘xtatish
✅ Gepatit viruslaridan himoyalanish uchun emlanish
✅ Doimiy jismoniy faollik va ortiqcha vazndan qochish
✅ Shifokor ko‘rigidan muntazam o‘tish
Jigar kasalliklarining oldini olish mumkin, faqat sog‘lom turmush tarziga rioya qilish va jigar faoliyatini nazorat qilib borish lozim. Agar siz yuqoridagi belgilarni sezsangiz, darhol mutaxassisga murojaat qilish tavsiya etiladi.
